సినిమా అంటే తెరపై కనిపించే నటీనటులు, వినిపించే సంభాషణలు, ఆకట్టుకునే పాటలు మాత్రమే కాదు. ప్రేక్షకుడికి కనిపించని ఎన్నో చేతులు, ఎన్నో ఆలోచనలు, ఎన్నో గంటల శ్రమ కలిసి ఒక సినిమాను సంపూర్ణ రూపంలో నిలబెడతాయి. ఆ తెరవెనుక సృజనాత్మక శక్తుల్లో ఎడిటర్‌ పాత్ర అత్యంత కీలకం.

సినిమా రంగంలో ఏదో సాధించాలనే తపనతో 2003లో హైదరాబాద్‌కు వచ్చిన సోమేశ్వర్‌, తన బాబాయ్ మధు పోచం వద్ద డిజైనింగ్ & ఎడిటింగ్ నేర్చుకోవడం ప్రారంభించారు. ఆ రోజుల్లో ఎడిటింగ్‌ నేర్చుకోవడం అంటే కేవలం సాఫ్ట్‌వేర్‌ నేర్చుకోవడం కాదు. సినిమా భాషను అర్థం చేసుకోవాలి. ఒక షాట్‌ ఎందుకు పనిచేస్తుంది? మరో షాట్‌ ఎందుకు పనిచేయదు? ఒక సన్నివేశం ఎక్కడ మొదలవ్వాలి? ఎక్కడ ముగియాలి? ప్రేక్షకుడి ఆసక్తి ఎక్కడ పెరగాలి? వంటి ఎన్నో విషయాలను అనుభవం ద్వారా నేర్చుకోవాలి.

ఆ ప్రారంభ దశలో వచ్చిన ప్రతి అవకాశాన్ని ఒక పాఠంగా తీసుకున్నారు. ప్రముఖ ఎడిటర్ నవీన్ నూలి వద్ద సహాయకుడిగా పని చేస్తూ సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో పాటు కథనంపై అవగాహన పెంచుకున్నారు. క్రమంగా ఎడిటింగ్‌ రంగంలో తనకంటూ ఒక స్థానం ఏర్పరుచుకున్నారు.

ఎడిటర్‌ చేతిలో ఒక సినిమా కొత్త రూపాన్ని సంతరించుకుంటుంది. షూటింగ్‌లో తీసిన దృశ్యాలు ఎన్నో ఉన్నప్పటికీ, వాటిలో ఏవి కథకు అవసరమో నిర్ణయించడం, సన్నివేశాల మధ్య సరైన అనుసంధానం కల్పించడం, కథనం వేగాన్ని నియంత్రించడం ఎడిటర్‌ బాధ్యత.

హాస్య సన్నివేశానికి ఒక రకమైన ఎడిటింగ్‌ అవసరం. యాక్షన్‌ సన్నివేశానికి మరో రకమైన వేగం అవసరం. భావోద్వేగ సన్నివేశంలో కట్‌ కంటే నిశ్శబ్దానికి కూడా ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. ఉత్కంఠభరితమైన సన్నివేశంలో ఒక్క సెకను ఆలస్యం కూడా ప్రేక్షకుడి అనుభూతిని మార్చగలదు.

ఈ సున్నితమైన అంశాలను అర్థం చేసుకుంటూ సోమేశ్వర్‌ తన ఎడిటింగ్‌ నైపుణ్యాన్ని అభివృద్ధి చేసుకున్నారు. విభిన్న కథలు, విభిన్న దర్శకులు, విభిన్న నిర్మాణ పద్ధతులతో పనిచేయడం ఆయనకు మంచి అనుభవాన్ని అందించింది.

తన సినీ ప్రయాణంలో సోమేశ్వర్‌ పలు చిత్రాలు, టెలిఫిల్మ్స్‌, డాక్యుమెంటరీలు, యాడ్ ఫిల్మ్స్, కార్పొరేట్‌ చిత్రాలకు ఎడిటింగ్‌ చేశారు. ‘డిస్కో’, ‘మిథునం’, ‘బ్రేక్‌అప్‌’, శ్రీ రాఘవేంద్ర మహిమ, రాణి గారి బంగ్లా, పరాన్నజీవి, వంటి చిత్రాల కు పోస్టర్ డిజైనింగ్ తో పాటు ఆ చిత్ర ప్రోమోలు రూపొందించడం తో పాటు అనేక ఇతర చిత్రాల్లో కూడా తన సృజనాత్మక ప్రతిభను ప్రదర్శించారు.

అలాగే ఎఫైర్, అవంతిక, రిస్క్ చలన చిత్రాలతో పాటు పలు టెలిఫిల్మ్స్‌, డాక్యుమెంటరీలు, కార్పొరేట్‌ ఫిల్మ్స్‌కు కూడా ఎడిటింగ్‌ చేసిన అనుభవం ఆయనకు ఉంది.

ప్రతి సినిమా ఆయనకు ఒక కొత్త పాఠశాల. ప్రతి దర్శకుడు ఒక కొత్త ఆలోచన. ప్రతి కథ ఒక కొత్త ప్రయోగం. అందుకే ఒకే శైలికి పరిమితం కాకుండా, కథ అవసరానికి అనుగుణంగా తన ఎడిటింగ్‌ శైలిని మార్చుకుంటూ ముందుకు సాగారు.

సినిమా రంగంలో పనిచేస్తున్న సమయంలో అనేకమంది ప్రముఖ కళాకారులు, దర్శకులు, రచయితలు, సాంకేతిక నిపుణులతో కలిసి పనిచేసే అవకాశం సోమేశ్వర్‌కు లభించింది. ప్రముఖ నటుడు, దర్శకుడు ఏవీఎస్ తో కలిసి తెలుగుదేశం పార్టీ యాడ్ ఫిల్మ్ రూపొందించడం తో పాటు, ఆయన ఈటీవీ కోసం రూపొంచించిన అన్ని 1 hour చిత్రాలకు ఎడిటర్ గా పనిచేసి మంచి గుర్తింపు పొందారు. ప్రసిద్ధ దర్శకుడు వంశీ గారితో… ఆయన యూట్యూబ్ ఛానల్ తో పాటు ఆయన కథలకు ఏఐ (ఆర్టిఫిషల్ ఇంటలిజెన్స్) ద్వారా వీడియోస్ రూపొందిస్తున్నారు.

ఆ అనుభవాలను ఆయన తన కెరీర్‌లో గొప్ప సంపదగా భావిస్తారు. తెరపై తమ ప్రతిభతో ప్రేక్షకులను అలరించిన ప్రముఖులతో కలిసి పనిచేయడం ద్వారా సినిమా పట్ల మరింత లోతైన అవగాహన ఏర్పడింది.

మీరు అందించిన ఫొటోలు కూడా ఆయన ప్రయాణంలోని ఈ అనుబంధాలకు సాక్ష్యాలుగా నిలుస్తున్నాయి. సినీ రంగంలోని ప్రముఖులతో కలిసి దిగిన చిత్రాలు, సినిమా కార్యక్రమాల్లో అందుకున్న సత్కారాలు, అవార్డులు స్వీకరిస్తున్న సందర్భాలు ఇవన్నీ ఆయన ఎన్నో సంవత్సరాల కృషికి గుర్తులుగా కనిపిస్తున్నాయి.

కళాకారుడికి అవార్డు అంటే కేవలం ఒక ట్రోఫీ కాదు. తన కృషిని ఎవరో గుర్తించారనే నమ్మకం. మరింత బాధ్యతగా పనిచేయాలనే ప్రోత్సాహం.

సోమేశ్వర్‌ సినీ ప్రయాణంలో కూడా పలు సందర్భాల్లో సత్కారాలు, పురస్కారాలు అందుకున్నారు. మిథునం చిత్రానికి పోస్టర్ డిజైనింగ్ కి ప్రముఖ నిర్మాత అంబికా కృష్ణ చేతుల మీదుగా “భరతముని అవార్డు” అందుకున్నారు.  మీరు అందించిన ఫొటోల్లో కనిపిస్తున్న అవార్డు కార్యక్రమాలు ఆయన చేసిన కృషికి లభించిన గుర్తింపును తెలియజేస్తున్నాయి.

అవార్డు అందుకున్న క్షణం ఎంత ఆనందాన్ని ఇస్తుందో, ఆ అవార్డు వెనుక ఉన్న రోజులు అంత సులభంగా ఉండవు. ఎన్నో గంటల పని, ఎన్నో రాత్రుల శ్రమ, అనేక మార్పులు, దర్శకులతో చర్చలు, చివరి నిమిషం వరకు సన్నివేశాలను మెరుగుపరచడం – ఇవన్నీ కలిసే ఒక మంచి ఎడిటింగ్‌ వెనుక ఉంటాయి.

అందుకే ఒక పురస్కారం వెనుక ఒక కళాకారుడి కృషి మాత్రమే కాదు, అతని పట్టుదల కూడా ఉంటుంది.

ఎడిటింగ్‌ నుంచి దర్శకత్వం వైపు…

ఎడిటింగ్‌ రంగంలో పనిచేస్తూ కథను మరో కోణంలో చూడటం సోమేశ్వర్‌కు అలవాటైంది. అదే అనుభవం ఆయనలో దర్శకత్వంపై ఆసక్తిని పెంచింది.

ఎడిటర్‌గా పనిచేసే వ్యక్తికి కథలోని ప్రతి సన్నివేశం నిర్మాణం, పాత్రల ప్రయాణం, కథనం వేగం వంటి అంశాలపై లోతైన అవగాహన ఏర్పడుతుంది. ఆ అనుభవాన్ని దర్శకత్వంలో ఉపయోగించుకోవడం సహజమైన పరిణామమే.

2009లో ‘గాలి పటం’ డాక్యుమెంటరీకి సహాయ దర్శకుడిగా పనిచేసిన అనుభవం ఆయన సృజనాత్మక ప్రయాణంలో మరో ముఖ్యమైన మలుపు. ఆ తర్వాత 2011లో ‘రిస్క్’ వంటి ప్రాజెక్టుకు దర్శకత్వ బాధ్యతలు చేపట్టడం ద్వారా తన పరిధిని మరింత విస్తరించారు.

ఎడిటింగ్‌ గదిలో కథను కూర్చిన వ్యక్తి, ఇప్పుడు కథను ఆవిష్కరించే దిశగా అడుగులు వేయడం ఆయన ప్రయాణంలో ప్రత్యేకమైన పరిణామం.

తెర వెనుక నుంచి తెర ముందుకు…

సినిమా రంగంలో విజయం ఒక్క రోజులో రాదు. ఒక అవకాశం వచ్చినప్పుడు దాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవాలి. ఒక పని పూర్తయిన తర్వాత దాని నుంచి నేర్చుకోవాలి. ఒక తప్పు జరిగితే దాన్ని తదుపరి పనిలో పునరావృతం కాకుండా చూసుకోవాలి.

సోమేశ్వర్‌ ప్రయాణాన్ని గమనిస్తే ఈ నిరంతర అభ్యాసం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.

2003లో హైదరాబాద్‌కు వచ్చి ఎడిటింగ్‌ నేర్చుకున్న యువకుడి నుంచి, అనేక చిత్రాలకు ఎడిటర్‌గా పనిచేసిన సాంకేతిక నిపుణుడిగా, ప్రముఖులతో కలిసి పనిచేసిన సినీ రంగ వ్యక్తిగా, అవార్డులు అందుకున్న కళాకారుడిగా, దర్శకత్వం వైపు అడుగులు వేసిన సృజనకర్తగా ఆయన ఎదిగారు.

ఈ ప్రయాణంలో విజయాలే కాదు – అనుభవాలు, పరిచయాలు, సవాళ్లు, అవకాశాలు కూడా సమానమైన పాత్ర పోషించాయి.

మనుషులతో అనుబంధం… మరో బలం

సినిమా అనేది టీమ్‌ వర్క్‌. ఒక సినిమా విజయవంతం కావడానికి వందలాది మంది కలిసి పనిచేస్తారు. అలాంటి రంగంలో వ్యక్తిగత ప్రతిభతో పాటు మనుషులతో కలిసి పనిచేసే స్వభావం కూడా ఎంతో అవసరం.

మీరు అందించిన ఫొటోల్లో కనిపించే అనేక సందర్భాలు సోమేశ్వర్‌కు సినీ రంగంలోని వివిధ వ్యక్తులతో ఏర్పడిన పరిచయాలను, స్నేహాలను ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. అవి కేవలం కార్యక్రమాల ఫొటోలు మాత్రమే కాదు; ఆయన ప్రయాణంలో కలిసిన మనుషులతో ఏర్పడిన అనుబంధాలకు జ్ఞాపకాలు.

ప్రముఖులతో కలిసి నిలబడిన ప్రతి ఫొటో, ఒక సత్కారం అందుకున్న ప్రతి క్షణం, ఒక అవార్డును చేతబట్టి చిరునవ్వుతో కనిపించే ప్రతి సందర్భం – ఆయన కెరీర్‌లోని ఒక్కో అధ్యాయానికి గుర్తుగా నిలుస్తున్నాయి.

యువతకు ఒక సందేశం

సృజనాత్మక రంగాల్లోకి రావాలనుకునే యువతకు సోమేశ్వర్‌ ప్రయాణం ఒక మంచి సందేశాన్ని ఇస్తుంది.

ప్రారంభం చిన్నదైనా పరవాలేదు. నేర్చుకోవాలనే తపన పెద్దదిగా ఉండాలి.

మొదట్లో పెద్ద అవకాశాలు రాకపోవచ్చు. మన ప్రతిభను గుర్తించే వారు వెంటనే దొరకకపోవచ్చు. కానీ వచ్చిన ప్రతి చిన్న పనిని శ్రద్ధగా చేస్తూ, ప్రతి అవకాశాన్ని నేర్చుకునే వేదికగా మార్చుకుంటే ప్రయాణం తప్పకుండా ముందుకు సాగుతుంది.

సినిమా రంగంలో ముఖ్యంగా ఓపిక ఎంతో అవసరం. ఒక్క ప్రాజెక్ట్‌తోనే పేరు రావడం అరుదు. కానీ నిరంతరంగా మంచి పని చేస్తూ ఉంటే ఒక రోజు ఆ పని మన పేరును పరిచయం చేస్తుంది.

సోమేశ్వర్‌ ప్రయాణం కూడా అదే విషయాన్ని చెబుతోంది.

ఒక ఫ్రేమ్‌ వెనుక ఒక జీవితం…

ప్రేక్షకుడు థియేటర్‌లో సినిమా చూస్తున్నప్పుడు తెరపై కనిపించే ప్రతి సన్నివేశాన్ని కొన్ని సెకన్లలో ఆస్వాదిస్తాడు. కానీ ఆ కొన్ని సెకన్ల వెనుక ఎడిటర్‌ ఎన్నో గంటలు గడిపి ఉంటాడు.

అందుకే ఎడిటర్‌ పని కనిపించని కళ.

ఒక ఫ్రేమ్‌ను ఎక్కడ ఆపాలి, మరో ఫ్రేమ్‌ను ఎక్కడ ప్రారంభించాలి అన్న నిర్ణయంలోనే కథకు ప్రాణం ఉంటుంది.

ఆ కళను వృత్తిగా ఎంచుకుని, రెండు దశాబ్దాలకు పైగా సినీ ప్రయాణాన్ని కొనసాగిస్తున్న పోచం సోమేశ్వర్‌ తనకంటూ ఒక ప్రత్యేకమైన ముద్రను ఏర్పరుచుకున్నారు.

హైదరాబాద్‌లో ప్రారంభమైన ప్రయాణం అనేక సినిమాల గుండా, అనేక మంది ప్రముఖుల పరిచయాల గుండా, అవార్డులు–సత్కారాల గుండా, ఎడిటింగ్‌ నుంచి దర్శకత్వం వైపు సాగుతోంది.

“కట్‌ చేసే ప్రతి ఫ్రేమ్‌లో ఒక ఆలోచన… కలిపే ప్రతి సన్నివేశంలో ఒక కథ…”

ఇదే ఒక ఎడిటర్‌ జీవితానికి అర్థం. ఇదే పోచం సోమేశ్వర్‌ సినీ ప్రయాణానికి అందమైన ప్రతిబింబం.

‘పద్మవికాసం’ తరఫున ఆయనకు మరిన్ని మంచి అవకాశాలు, మరిన్ని విజయాలు, మరింత సృజనాత్మక ప్రయాణం లభించాలని మనస్ఫూర్తిగా ఆకాంక్షిద్దాం.